Armoede en hulpverlening : omgaan met isolement en afhankelijkheid. - Driessens, Kristel, ....- (Gent : Academia Press, 2003)
Inhoudsopgave Deel 1: Literatuurstudie, onderzoeksopzet en theoretisch kader Hoofdstuk 1: Armoedecultuur en hulpverlening. Literatuurstudie 1 Inleiding: bouwend op een onderzoekstraditie 2 De wetenschap over armoede: definities en benaderingen 3 Sociologische theorien over de leefwereld en levensstijlen in armoede 4 Studies naar aanpassingsstrategien en typologieconstructies 5 Hulpverlening aan armen 6 Besluit: van de literatuur naar een eigen onderzoek Hoofdstuk 2: De onderzoeksmethode. Kwalitatief onderzoek en de 'grounded' theorie 1 Inleiding 2 Wat is kwalitatief onderzoek? 3 Kenmerken van kwalitatief onderzoek 4 Het onderzoeksopzet: verantwoorde keuze voor kwalitatief onderzoek 5 De dataverzameling 6 De dataverwerking 7 De inbouw van kwaliteitscontroles 8 Besluit Hoofdstuk 3: De vorming van een eigen onderzoeksbril1 Naar een specifiring van het theoretisch denkkader 2 Welzijn als sociale integratie 3 Een spiraal van onwelzijnscrerende processen 4 De vertaling naar de eigen onderzoeksopzet
Besluit deel 1: Een eigen theoretisch en methodologisch onderbouwd onderzoeksopzet Deel 2: De leefwereld van arme hulpvragers. Focus op deklassering en informele hulp. Inleiding: Armoede en deklassering Hoofdstuk 4: Uitsluiting en afsluiting in het publieke leven 1 Uitsluiting in het onderwijs 2 Uitsluiting op de arbeidsmarkt 3 Uitsluiting op de huisvestingsmarkt 4 Uitsluiting in het verenigingsleven Hoofdstuk 5: Het gezin, veilige microbiotoop of strijdtoneel voor sociale rollen 1 Het traditioneel gezin als onbereikbaar ideaal 2 De kostwinnersrol 3 De rol van communicator 4 De rol van huishoud(st)er 5 De ouder- en opvoedersrol 6 Opgesloten in het gezin 7 Besluit Hoofdstuk 6: Uitsluiting uit gemeenschapsverbanden (de informele wereld) 1 Traditionele netwerken met veelvuldige breuken 2 Afbraak en labiliteit van relaties 3 Naar een typologie van gedeklasseerde arme gezinnen Hoofdstuk 7: Strategien van netwerkvorming 1 Strategien van zelfbehoud ten koste van netwerk 2 Strategien bij de opbouw van
Relaties 3 Naar een verfijning van de typologie Hoofdstuk 8: De rol van de hulpverlening, kansen tot reklassering of integratie 1 Werken aan rolpatronen 2 Netwerken als sleutels tot reklassering 3 Hulpverlening als een mogelijke hefboom tot reklassering Besluit: Deklassering als onwelzijnscrerend proces in het leven van arme gezinnen Deel 3: De interactie met de hulpverlening. Focus op vervreemding en formele hulp. Inleiding: Hulpverlening en vervreemding Hoofdstuk 9: De stap naar afhankelijkheid en de verwachte inhoudelijke ongelijkheid 1 De positie van de hulpvrager 2 De positie van de hulpverlener 3 Inhoudelijke ongelijkheid als potentieel emanciperende ongelijkheid Hoofdstuk 10: Relationele ongelijkheid in een hulpverleningsrelatie 1 De hulpverleningsrelatie en het relativeringsvermogen van de respondenten 2 De afstandelijke versus de nabije hulpverleningsrelatie 3 De bureaucratische versus de gepersonaliseerde hulpverlenigsrelatie 4 De paternalistische versus de emancipatorische relatie 5 Besluit
Relationele ongelijkheid wordt vervreemdende ongelijkheid Hoofdstuk 11: Omgaan met vervreemding 1 Negatieve effecten voor de identiteitsontwikkeling 2 Reacties en strategien in het omgaan met vervreemding 3 Een typologie van arme hulpvragers Besluit: Vervreemding als onwelzijnscrerend proces in de formele hulpverlening aan arme gezinnen Deel 4: De rol van hulpverleners. Hun visie op de hulpverleningsrelatie met arme gezinnen Inleiding: Omgaan met spanningsvelden in de hulpverlening aan arme hulpvragers Hoofdstuk 12: De hulpverlener als vertrouwensfiguur en/of controleur? 1 De vertrouwensrelatie 2 De controlerende functie 3 De spanning tussen betrokkenheid en distantie Hoofdstuk 13: Van verafhankelijking naar autonomieverhoging 1 Verschillende manieren van denken over autonomie 2 Afhankelijkheid en kansen tot autonomieverhoging 3 Autonomieverhogende methoden 4 De strijd tegen het proces van vervreemding Hoofdstuk 14: Van deklasseren naar reklasseren? 1 Werken aan rolverwerving 2 Werken aan het sociale weefsel
- netwerkvorming 3 De strijd tegen het proces van deklassering Hoofdstuk 15: Naar een typologie van hulpverleningsrollen 1 De ritualistisch zorgverstrekker en controleur 2 De redder en de probleemoplosser 3 De begeleider en de bemiddelaar 4 Een overzicht van ideaaltypische hulpverleningsrollen Besluit: Hulpverleners werken aan rentegratie en autonomieverhoging Deel 5: Algemeen besluit. Rolconfiguraties en hun evoluties in hulpverleningsrelaties met armen 1 De ontwikkeling van een eigen onderzoek en onderzoeksbril 2 Deklassering als tekenend proces in de leefwereld van arme gezinnen 3 Vervreemding in de formele hulpverlening 4 Hulpverleners zoeken naar succesvolle hulpverlening aan armen 5 Zoeken naar succesvolle rolconfiguraties
Keywords: Armoedebeleid