Groepsbegeleiding en groepsbehandeling in de gezondheidszorg : een praktische handleiding op basis van de groepsdynamica. - de Haas, Willem, ....- (Soest : Nelissen, 2008)
De auteur wil met dit boek het werken met groepen begrijpelijker, gemakkelijker en effectiever maken. De processen die zich binnen groepen afspelen worden concreet en herkenbaar beschreven, en inzichtelijk gemaakt met behulp van de theorie van de groepsdynamica. Het boek is opgezet als handleiding: het volgt de natuurlijke ontwikkeling van de groep - van de allereerste bijeenkomst tot het moment van uit elkaar gaan, en is voorzien van vele voorbeelden, tips en praktische tools. Aan het eind is een trouble-shootinggids opgenomen, met daarin oplossingen voor de meest voorkomende problemen waar een groepsleider mee te maken krijgt
Inhoudsopgave : Inleiding Deel 1 Voordat de groep begint 1 De groepsdynamiek als krachtbron 1.1 Profiteren van de groepsdynamiek 1.2 Deelnemers leren van interacties met elkaar 2 Interactie in kaart brengen 2.1 Inleiding 2.2 De Roos van Leary: het model 2.3 De Roos van Leary als instrument 3 Een groep opzetten 3.1 Het fundament van de groepsdynamica: het onderscheid
Tussen groepstaak en groepsproces 3.2 Een groep opzetten 3.3 Een groep voorbereiden Deel 2 De groep benvloeden 4 Een groep leiden 4.1 Inleiding 4.2 De groepsleider als formele leider 4.3 De rollen van de groepsleider 4.4 De groepsleider als expert 4.5 Het basisgereedschap van de groepsleider 4.6 De groepsleider als model 4.7 De groepsleider als persoon 5 Een groep sturen 5.1 Inleiding 5.2 Twee aangrijpingspunten voor benvloeding van een lopende groep: taak en proces 5.3 De juiste balans tussen taak en proces: de werkgroep 5.4 Een groep sturen 5.4.1 Inleiding 5.4.2 De taak als richtpunt handhaven (de taak benadrukken) 5.4.3 Groepsprocessen sturen en benutten voor de taak (het proces benadrukken) Deel 3 Groepsdynamische processen sturen Intermezzo 6 Groepscohesie: hechtingskrachten in de groep 6.1 Inleiding 6.2 Wat is groepscohesie en hoe werkt die? 6.3 De ontwikkeling van groepscohesie 6.4 Cohesie waarnemen 6.5 Handleiding voor de praktijk: groepscohesie sturen bij het begin van een groep
6.5.1 Hoe bevordert de groepsleider de cohesie voorafgaand aan de groep? 6.5.2 Hoe bevordert de groepsleider de groepscohesie in het begin van de groep? 6.6 Handleiding voor de praktijk: groepscohesie sturen in een lopende groep 7 Interactielijnen en relatiepatronen 7.1 Wat is interactie? 7.2 Interactie waarnemen 7.3 Handleiding voor de praktijk: interactie sturen 7.3.1 Invoegen of de 'tussenkomst' 7.3.2 Interactie bevorderen 7.3.3 Interactie remmen 8 Groepsontwikkeling 8.1 Wat is groepsontwikkeling? 8.2 Zes universele wetmatigheden van groepsontwikkeling 8.3 Herkenning van de groepsontwikkeling; het model van Levine 8.4 Handleiding voor de praktijk: groepsontwikkeling sturen 8.4.1 Bevordering van de ontwikkeling van een lopende groep 8.4.2 Hoe kan de groepsleider ontwikkelingsstagnatie opheffen? 9 Groepsnormen en groepsregels 9.1 zijn groepsnormen? 9.2 Ontstaan en ontwikkeling van normen; groepscultuur 9.3 Hoe werken normen in de praktijk: conformisme, individuele speelruimte en normloosheid
9.4 Handleiding voor de praktijk: normen sturen 9.4.1 Inleiding 9.4.2 Normen sturen: normen bevorderen in een beginnende groep 9.4.3 Normen sturen: normen bevorderen in een lopende groep 9.4.4 Normen sturen: normen veranderen en blokkeren in een lopende groep 10 Rolgedrag in de groep 10.1 Inleiding 10.2 Wat is een rol? 10.3 De functie van rollen voor de groep en voor het individu 10.4 Hoe werken rollen in de praktijk: rolzuiging 10.5 Ontstaan en ontwikkeling van rollen 10.6 Negatieve rolontwikkeling: rolfixatie, rolvervaging, eenzijdige rolontwikkeling 10.7 Rolrepertoire van de groepsleider 10.8 Handleiding voor de praktijk: rolgedrag sturen 10.8.1 Bevordering van rolontwikkeling 10.8.2 Rolgedrag remmen 10.8.3 Sturen met behulp van rolgedrag 11 Beindiging en afscheid in de groep 11.1 Inleiding 11.2 Beindiging van de groepstaak: evaluatie en afsluiting van de groep 11.3 Het proces van beindiging: scheidingscrisis en beindigingsfase 11.3.1 De scheidingscrisis 11.3.2 Beindigingsfase 11.4 Het
Nut van beindigingsprocessen in gezondheidszorggroepen 11.5 Handleiding voor de praktijk: beindiging in een groep sturen 11.5.1 Beindiging organiseren: de organisatie van afsluiting en beindiging 11.5.2 Beindiging bevorderen bij de start van een groep 11.5.3 Beindiging bevorderen in het begin van een scheidingscrisis 11.5.4 Beindiging bevorderen door een scheidingscrisis helpen op te lossen (1): ontkenning van de scheiding 11.5.5 Beindiging bevorderen door een scheidingscrisis helpen op te lossen (2): hulpeloosheid als reactie op de scheiding 11.5.6 Beindiging sturen in de beindigingsfase 12 Diepteprocessen in de groep 12.1 Inleiding 12.2 Angst hoort erbij 12.3 Vermijdingsvormen bij een groep 12.4 Regressie en overdracht in de groep 12.5 Tegenoverdracht bij en openheid van de groepsleider Troubleshootinggids Literatuur Register
Keywords: Gezondheidszorg; Groepspsychologie; Groepstherapie