Zelfreflectie en persoonsontwikkeling : een handboek voor ontwikkelingsgerichte psychotherapie. - Adriaenssens, Karen, ....-; Braet, Caroline, 1961-; Robijn, Greet, ....-; Verhofstadt-Denève, Leni Margaretha Francisca, 1940- (Leuven : Acco, 2007)
Uitgaande van een existentieel-dialectische visie op de psychische ontwikkeling ontwerpt Leni Verhofstadt-Denve een persoonsmodel en toont zij aan hoe dit kan worden toegepast in de klinisch-therapeutische praktijk via het psychodrama, videofeedback, diverse vormen van speltherapie en tal van andere zelfreflectieve actietechnieken bij kinderen en jeugdigen. In het eerste deel wordt het theoretisch kader uitgewerkt met verwijzing naar inhoud en onderliggend proces van de persoonsontwikkeling. In het tweede deel wordt door talrijke praktijkvoorbeelden aangetoond hoe het existentieel-dialectisch denkkader kan fungeren als voedingsbodem voor een ontwikkelingsgericht psychotherapeutisch handelen. Zo wordt bijvoorbeeld de toepasbaarheid aangetoond in de individuele en groepstherapeutische aanpak van diverse klinische groepen: ambulant en residentieel behandelde adolescenten, drugverslaafde jongeren, obese kinderen en jongeren in probleemgezinnen. Deze herwerkte uitgave is uitgebreid met recente
Literatuurgegevens en een hoofdstuk over de specifieke actie- en dramatechnieken waaronder de concrete beschrijving van de speels-ernstige toepassing van de 'toverwinkel'-techniek. In de nieuwe herdruk van dit handboek legt de auteur, vergeleken met de eerste druk, een nog duidelijker verbinding met de psychotherapeutische praktijk. Bovendien zijn twee nieuwe hoofdstukken toegevoegd: over de toepassing van het psychodrama in de droomduiding en over de concrete toepassing van de 'toverwinkel' in een psychodramaspel dat ook toepasbaar kan zijn in onderwijssituaties. De bibliografie is volledig geactualiseerd. De auteur beoogt met dit boek een bruikbaar referentiekader te geven dat een theoretische ondersteuning geeft aan de ontwikkelingspsycholoog en de psychotherapeut. Een centrale vraag is: hoe kun je de psychische ontwikkeling van een mens beschrijven voor de fasen uit de persoonlijke levensloop en hoe kun je helpend bij deze ontwikkeling interveniren? Het gaat dan met name om de motiverende
Dynamiek van het ontwikkelingsproces van de mens. Het boek bestaat uit twee hoofddelen. In deel 1 komt de integratie van de ontwikkelingspsychologie en de therapeutische praktijk aan de orde; in deel 2 de ontwikkelingsgerichte psychotherapie. Een doorwrochte praktijkstudie voor psychologen, psychotherapeuten, opvoeders en andere genteresseerden. De oorspronkelijke uitgave van dit handboek voor ontwikkelingsgerichte psychotherapie verscheen in 1988 onder de titel Persoon, ontwikkeling en psychodrama. In 1994 verscheen een tweede herwerkte uitgave, waarbij de link met de psychotherapeutische praktijk duidelijker werd uitgebouwd. In de nieuwe derde uitgave is het praktische deel nog verder uitgewerkt en werd de bibliografie geactualiseerd. Een ontwikkelingsgerichte psychotherapie wordt gedragen door een existentieel-dialectische visie. In het eerste deel wordt dit kader verhelderd door middel van een analyse van 'dialectiek' en 'existentile psychologie'. Dit funderend deel is bedoeld als referentiekader
Dat steun wil bieden voor de ontwikkelingspsycholoog, de klinisch psycholoog en elke therapeut die begaan is met de vraag: "Hoe kan ik de psychische ontwikkeling gedurende de verschillende levensloopstadia beschrijven, verklaren, stimuleren en, indien nodig, zo optimaal mogelijk bijsturen?" In het praktijkgedeelte wordt de existentieel-dialectische ontwikkelingspsychologie vertaald naar een ontwikkelingsgerichte psychotherapie via de concrete toepassing van een aantal methoden en technieken. Aan psychodrama wordt daarbij ruime aandacht besteed. Bij deze therapeutische dramatechniek wordt de mens actief verteller van het eigen levensverhaal. Andere zelfreflecterende handelingstechnieken worden o.a. besproken in functie van behandeling voor obese kinderen (kinderen met overgewicht) en drugverslaafde jongeren. Ook buiten de klinische praktijk kunnen aangepaste drama- of actietechnieken worden benut. Een kort hoofdstuk bespreekt de gebruiksmogelijkheden binnen het onderwijs. Deze artikels zijn meer concreet dan het eerste deel en kunnen los daarvan ook gelezen worden
Inhoudsopgave (verkort) : Deel 1 : Theoretische fundering : existentieel-dialectische ontwikkelingspsychologie 1. Dialectiek 2. Basisthema's voor een existentile psychologie 3. Een existentieel-dialectische ontwikkelingspsychologie : basisprincipes en onderliggend persoonsmodel 4. Ontstaan en ontwikkeling van de IK-MIJ-dynamiek : reflectie op zichzelf, anderen en objectwereld 5. Dynamiek van de persoonsontwikkeling 6. Synthese Deel 2 : Ontwikkelingsgerichte psychotherapie : methoden en praktische toepassingen 7. Psychodrama 8. Psychodrama en ontwikkelingsgerichte psychotherapie 9. Een psychodramatische droombenadering binnen een ontwikkelingstherapie voor adolescenten 10. 'De toverwinkel' : humor en existentile ernst 11. Actie- en handelingstechnieken in het onderwijs 12. Zelfwaarderingsversterkende actietechnieken voor obese kinderen 13. Zelfreflectieve actietechnieken in de individuele therapie met adolescenten in een residentiële setting 14. Toepassing van zelfreflectieve actietechnieken bij drugsverslaafde jongeren in een individuele therapie 15. Gebruik van video in een gezinstherapeutische situatie : een zelfreflectieve benadering met behulp van videofeedback
Keywords: Ontwikkelingspsychologie; Psychotherapie