De mens voorbij. - Van den Berghe, Gie, 1945- (Amsterdam : Meulenhoff, 2008)
De mens voorbij is een gedreven zoektocht naar de denkkaders die mee aan de basis lagen van de uitroeiing van mentaal, fysiek en raciaal gehandicapte mensen in de eerste helft van de 20ste eeuw. Dat was, anders dan we graag geloven, geen breuk in onze beschaving maar een ontsporing. Een catastrofale uitloper van de maakbaarheids - en vooruitgangsideologie, dat veelbelovende geesteskind van de Verlichting. De mens voorbij is een boeiende reis door vier eeuwen, een boek vol verhalen en anekdotes over de Verlichting, over sociaaldarwinisme en eugenetica, biotechnologie en transhumanisme. In het Darwinjaar (2009) biedt het ook een vernieuwende, alternatieve kijk op evolutietheorieën, darwinisme en wat daar zoal uit voorvloeit. Dit boek beschrijft, in niet helemaal onpartijdige termen, hoe in de Verlichting het ideaal opkomt, radicaal en utopisch, van een maakbare wereld zonder intolerantie, ziekte, armoede en andere ellende. Alle kaarten worden gezet op het middel van de rede en de wetenschap, met als ultieme doel de rechten van de mens. Dit doel slaat om in zijn tegendeel zodra de biologie de eugenetica voortbrengt en de politiek de mogelijkheid krijgt om direct aan de mens zelf te sleutelen, met alle racistische consequenties van dien. De genetische kennis zal na de Tweede Wereldoorlog enorm toenemen, haar toepassing wordt commercieel en individueel. Maar het blijft een middel dat met menswaardigheid niet valt te verenigen. Het eerste 'historische' deel van het boek is sterk, het tweede deel, over de hedendaagse ontwikkelingen, veel minder. Met literatuuropgave en register.
Keywords: Decroos, Johan; Eugenetica; Niet-confessionele zedenleer -- Secundair onderwijs; Verlichtingsfilosofie; Vooruitgangsgeloof