De babbelboom : en andere Afrikaanse verhalen. - Baranyanka, Eric, ....-; Vankeerbergen, Jan, ....- (Mechelen : Plantyn, 2006)
Toen de grootvader van de grootvader van de grootvader van de grootvader nog een kleine jonge was, bestond er nog geen elektriciteit. Van zomaar 'knip' het licht aan steken om 's avonds een goed boek te lezen was toen helemaal geen sprake. Na een lange dag kwamen alle mensen van het dorp samen onder de babbelboom om te luisteren naar elkaars verhalen. Mapsi en De geboorte van de rivier zijn verhalen die lang geleden aan mij werden verteld. En zoals het met Afrikaanse verhalen gaat, mag je deze doorvertellen en kleuren met je eigen fantasie en stem. De voorspelling en Subundu en de boom heb ik onder mijn eigen babbelboom bedacht. Onder een 'babbelboom' zochten oudjes overdag beschutting tegen de felle Afrikaanse zon. In de avonduren vertelden ze aan de andere dorpsbewoners verhalen van vroeger. Verhalen die ook aan hen werden verteld toen ze nog kind waren. Samen luisterde men naar vrolijke maar ook verdrietige verhalen, werd er gelachen en gehuild. Ook kwamen er griots op bezoek, rondtrekkende
Vertellers en zangers, die soms meer dagen bleven en in afleveringen hun programma met verhalen en liedjes aanboden. Dit tegen betaling in ruil voor onderdak, eten en drinken. Twee overgeleverde verhalen zijn 'Mapsi' en 'De geboorte van de rivier'. De andere twee vertellingen in dit boek, 'De voorspelling' en 'Subundu en de boom', zijn van de auteur zelf. De schrijver is afkomstig uit Burundi en woont tegenwoordig in Belgi. Stuk voor stuk kleinoden, waarbij jonge luisteraars zullen wegdromen. Prachtige, duidelijk geschreven verhalen, schitterend gellustreerd met pentekeningen in overwegend aardetinten op papier met boomnerfopdruk. Eric Baranyanka is in Vlaanderen bij het grote publiek vooral gekend door musical-, tv- en podiumoptredens, en hij is ook de zanger van de populaire KetnetBand. Het kinderpubliek ligt deze artiest van Burundese oorsprong in elk geval nauw aan het hart: hij werkte als verteller-animator in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika Tervuren, trok met zijn verhalen rond
Langs scholen en culturele centra en heeft in De Babbelboom vier van deze verhalen neergeschreven. Hij nodigt de kinderen uit om onder de babbelboom te gaan zitten en mee te reizen naar het verre Afrika, niet van nu, maar van toen de grootvader van de grootvader van de grootvader van de grootvader... van zijn grootvader nog een kleine jongen was. Twee verhalen, 'Mapsi' en 'De geboorte van een rivier', zijn traditionele verhalen die Baranyanka kent van toen hij kind was. 'De Geboorte van een rivier' vertelt wat er gebeurt als een oude vrouw eerst haar mooiste stier en dan haar mooiste dochter moet afgeven aan de koning. 'Mapsi' is het verhaal van een ziek meisje dat ondanks haar ernstige huidziekte toch de aandacht weet te winnen van een prins. De andere twee verhalen -- m.i. de leukste -- heeft Baranyanka zelf bedacht. 'De voorspelling' is het onwaarschijnlijke verhaal van de fiere Afrikaanse krijger W®® die in Europa belandt als circusattractie; hij wordt er opgevoerd als kannibaal. Baranyanka
Haalt hier het racisme van eind 19e, begin 20e eeuw aan, toen zwarten als curiositeit her en der (en niet het minst in Belgi) werden tentoongesteld. In 'Subundu en de boom' krijgt de norse en stoute jonge herder Subundu een lesje van de natuur... Het zijn verhalen die perfect als uitgangspunt kunnen dienen voor het behandelen van allerhande thema's: racisme, respect voor de natuur, ziekte en schoonheid, of ook de Afrikaanse verteltraditie zelf. Op de achterflap en in een inleidend tekstje vertelt Eric Baranyanka, die de verteltraditie met de paplepel kreeg ingegoten, hoe verhalen verteld worden in Afrika. Hij legt uit wat een 'babbel'- of 'palaverboom' precies is en nodigt de luisteraars of lezers uit om zijn verhalen op hun beurt door te vertellen en te kleuren met eigen fantasie en stem, zoals de Afrikaanse vertellers dat doen. Jan Vankeerberghen maakte bij de teksten eenvoudige maar mooie tekeningen, misschien iets te weinig wanneer De Babbelboom als voorleesboek voor kleuters zou worden gebruikt.
Er staat trouwens nergens op of in het boek een leeftijdscategorie vermeld, en de bladspiegel is nogal druk, maar voor goeie lezers kan het zeker al vanaf 10 jaar.
Leeftijd: 8+
Keywords: Afrikaanse mythen en sagen