Multiculturalisme kritisch bekeken - Tanghe, Fernand, ....- (Antwerpen : Garant, 2010)
De ideologieën die van oudsher geassocieerd werden met de democratie, zijn sinds enige tijd in crisis of in verval. Het multiculturalisme dient zich aan als hun opvolger. Onder het mom van een beschrijving van de sociale werkelijkheid - d.i. de multiculturele dimensie van onze samenleving - promoot het een alternatief voor de "liberale democratie". Het modieuze vocabularium van het multiculturalisme is op ruime schaal verspreid geraakt en dat gaf op zijn beurt aanleiding tot een nieuw conformisme. Diversiteit en recht op verschil, culturele eigenheid en identiteit, erkenning en gelijkwaardigheid van culturen, recht op behoud van eigen cultuur: ze behoren tot het dagelijkse taalgebruik. Dit boek geeft aan hoe dat vocabularium ondanks zijn pseudo-diepzinnigheid vooral een sloganfunctie heeft: het is niet bedoeld om na te denken maar om een aanhang te mobiliseren. Multiculturalisme presenteert zich dan wel als de voortzetting van een linkse traditie van strijd om "rele" gelijkheid, maar zaait toch vooral verwarring over de inhoud en de inzet van die gelijkheid. Op die manier bewerkt het het tegendeel van wat het pretendeert te doen.
Multiculturele samenlevingen hebben volgens de auteur geen behoefte aan een multiculturalisme dat mensen tot gijzelaar van hun eigenheid maakt, maar aan een actieve participatiedemocratie die hen allen betrekt in een debat over het doel en de organisatie van hun samenleven. In dit boek gaat Fernand Tanghe, docent rechtsfilosofie en politieke filosofie aan de Universiteit Antwerpen, dieper in op de gelijkheidsdynamiek in de multiculturele samenleving. De eerste verschijningsvorm van het multiculturalisme waar de auteur op ingaat, is de erkenning van groepsrechten in de vorm van positieve discriminatie. Vervolgens bespreekt hij de roep om erkenning van culturele groepsrechten. In het derde hoofdstuk gaat Tanghe in op cultuurrelativisme. Daarbij gaat hij ervan uit dat de stelling dat culturen per definitie gelijkwaardig zijn, intellectueel oneerlijk is. De erkenning van (culturele) groepsrechten zal niet leiden tot meer gelijkheid of een kwalitatief betere democratie. Er valt volgens de auteur dan ook weinig heil te verwachten van het multiculturalisme. Een politiek-filosofisch traktaat dat zich richt tot studenten en professionals
Inhoudsopgave : Inleidende beschouwingen - "Egalité des conditions" versus multiculturalisme? - Enkele preciseringen Deel I - Van gelijkheid en/naar diversiteit Hoofdstuk I - De ambivalentie van groepsrechten Hoofdstuk II - De peripetien van positieve discriminatie Hoofdstuk III - Alles wel beschouwd... Deel II - Van erkenning gesproken Hoofdstuk I -De indiscrete charme van diversiteit Hoofdstuk II - De bekoring van slachtofferschap Hoofdstuk III - Cultuur, een identiteitsqueeste Hoofdstuk IV - Recht op behoud van de eigen cultuur Hoofdstuk V - Dan toch gelijkheid? Maar welke? Hoofdstuk VI - Gelijkheid en neutraliteit Deel III - Relativisme en/of democratie Hoofdstuk I - Gelijk staat boven gelijk Hoofdstuk II -
Respect en/of tolerantie? Hoofdstuk III - Democratie en gelijkheid
Includes bibliographical references.
Keywords: Multiculturalism; Multiculturele samenleving