Basisboek opvoedingsvraagstukken. - Malschaert, Hans, ....-; Caes, Chantal, ....- (Amersfoort : ThiemeMeulenhoff, 2011)
Ontwikkelingspsychologie en pedagogiek maken deel uit van de body of knowledge van de social worker. In de vele handboeken en theoretische inleidingen die beschikbaar zijn ontbreekt echter vaak de koppeling naar de praktijk, de concrete toepassing en de integratie met houdingsaspecten en vaardigheden. Redenen genoeg om 'Opvoedingsvraagstukken' te ontwikkelen, een uitgeefproduct dat bestaat uit vier digitale leerobjecten en het 'Basisboek Opvoedingsvraagstukken'. Centraal in het boek staat het belang van pedagogische en ontwikkelingspsychologische kennis bij de analyse of aanpak van opvoedingsvragen en - problemen. Welke wetenschappelijke kennis heeft de social worker nodig, op welke vragen uit de praktijk geeft de wetenschap antwoord en hoe kan een hulpverlener deze kennis inzetten. Het boek gaat in op wat opvoeding is, behandelt basisbegrippen en opvoedingsstijlen, en vervolgens wordt de koppeling gelegd met de pedagogische en ontwikkelingspsychologie theorie en onderzoekresultaten. De
Inbreng van de hulpverlener en zijn methodiek komen aan bod, gekoppeld aan recente ontwikkelingen in de beroepspraktijk. Het boek kan startpunt van het leertraject zijn, of als ondersteuning dienen wanneer de docent of student wil beginnen met de digitale leereenheden. De vier digitale leerobjecten, inzetbaar in een elo, behandelen in totaal acht belangrijke opvoedingsvraagstukken, waaronder angst, antisociaal gedrag, handicap en gezin, en verwaarlozing. De geselecteerde thema's zijn representatief voor de beroepspraktijk van de social worker. Elk thema start met een videocasus; de uitwerking daarvan waarborgt een koppeling van de praktijk aan de theorie en toepassing van de theorie op het praktijkvoorbeeld. De schrijver is verbonden als docent aan de deeltijdopleiding Social Work van de Hogeschool Amsterdam. Chantal Caes is klinisch psychologe; als wetenschappelijk onderzoekster werkt zij met name aan angststoornissen. Deze onderhavige uitgave is een basisboek voor opvoedingsvraagstukken.
Onder meer komen aan de orde: angst, ruzie, jokken, somberheid, opvoedingstaken, grenzen en speelruimte, allerlei vormen van probleemgedrag. Aan het eind van elk hoofdstuk staan adviezen aan professionele pedagogen om in bepaalde situaties te werk te gaan. In grijze kaders staan probleemgebieden aangegeven die meer of minder ernstig zijn en ook worden er in kaders voorbeelden gegeven over deze zaken. Allerlei vormen van hulpverlening worden besproken, ook straf voor ontspoorde jongeren. Rechters krijgen steeds meer vrijheid om deze jongeren aan te pakken; zij mogen zelf een gedragsmaatregel opleggen die geschikt is voor een specifiek kind, ook in combinatie met andere maatregelen. Het boek is geschikt voor zowel de docent als voor de student pedagogiek in het hoger onderwijs, maar ook ouders kunnen het boek gebruiken
Inhoudsopgave : 1 Opvoedingssituaties en opvoedingsvragen 1.1 Inleiding 1.2 Angst en bang zijn 1.3 Ruzie 1.4 Regels 1.5 Somberheid 1.6 Jokken of liegen 1.7 Bedplassen 1.8 Opvoedingssituaties
1.9 De tien toetsen 1.10 Herstel van het gewone leven: vier componenten 1.11 Ingrijpen bij opvoedingsvragen: wel, niet en hoe? 2 Wat doet pedagogiek? 2.1 Inleiding 2.2 Basisbegrippen 2.3 Opvoedingstaken 2.4 Pedagogiek 2.5 Geschiedenis 2.6 Grenzen en speelruimte 2.7 Conclusie 3 Over ontwikkeling 3.1 Inleiding 3.2 Grondvragen 3.3 De klassieke ontwikkelingspsychologie en de levenslooppsychologie 3.4 Fase-indeling 3.5 Ontwikkelingspsychologie in thema's 3.6 Probleemgebieden in de ontwikkeling 3.7 Slot: de 'moderne' ontwikkelingspsychologie 4 Pedagogisch vakmanschap 4.1 Inleiding 4.2 Grondpatronen: warmte en dominantie 4.3 Opvoedingsstijlen 4.4 Dynamiek van de opvoedingsstijlen 4.5 Allochtone opvoeders 4.7 Het opvoedingsklimaat 4.8 Pedagogisch vakmanschap 5 Wanneer is hulpverlening aan de orde? 5.1 Inleiding 5.2 Wat is probleemgedrag? 5.3 Oorsprong van gedragsproblemen 5.4 Tussen opvoedingsvragen en problematische opvoedingssituaties 5.5 Opvoedingsondersteuning, pedagogische advisering en licht ambulante hulp
5.6 Aanmelden en screening bij Bureau Jeugdzorg 5.7 Transculturele diagnostiek: de knelpunten 5.8 Kanttekeningen 5.9 Bureau Jeugdzorg: liever kort door de voordeur dan af door de zijdeur 6 Hulpverlening op maat 6.1 Inleiding 6.2 Ontwikkelingen 6.3 Competentiemodel 6.4 Systeemtheorie en contextueel denken 6.5 Ambulante begeleiding in gezinnen 6.6 Pleegzorg 6.7 Hulpverlening buiten de gezinssituatie 6.8 Kanttekeningen
Keywords: Opvoedingsproblemen