Een opa om nooit te vergeten. - Westera, Bette, 1958-; van Straaten, Harmen, 1958- (Baarn : Fontein, 2010)
Joost zit te wachten op de begrafenisauto's. Opa is dood, hij ligt in een kist. Joost voelt tranen in zijn ogen prikken. Zijn moeder geeft hem een zakdoek, de rode zakdoek van opa. Opa speelde kiekeboe met die zakdoek toen Joost nog een baby was. Later speelden ze cowboy, waarbij de zakdoek om Joost zijn hals was geknoopt. Opa was het paard. Ook hadden Opa en Joost eens een piratenschip gemaakt, met de zakdoek erop als vlag. Ze namen papa gevangen en roofden geld uit zijn broekzak om patat te kopen. Van mama mag Joost de zakdoek houden. Hij legt er een knoop in. Opa was een opa om nooit te vergeten! Dit is Harmen van Straaten in grote doen. Zijn realistische tekenstijl komt in dit prentenboek tot zijn volle recht met een sober maar indrukwekkend kleurgebruik en ijzersterke composities. De overwegend bruine en grijze tinten zijn even gedurfd als origineel en passen perfect bij dit verstilde verhaal over afscheid nemen en de kracht van herinneringen. In de prenten uit het verleden, waarin
Opa nog leefde, steekt meer groen, in die uit het heden meer bruin. Ook de compo-sities zijn ijzersterk. De composities leiden knap de aandacht naar de figuren waarvan houding en gezicht telkens op een suggestieve manier emoties uitdrukken. Het verhaal opent en sluit met hetzelfde gedicht of noem het kaperslied. Bij het begin heeft het iets geheimzinnigs en op het eind werkt het op een wonderlijke manier troostend. Het eigenlijke verhaal begint opvallend direct: 'Ik ga niet mee,' zegt Joost. 'Ik blijf hier, bij opa.' 'Dat kan niet,' zegt mama. 'Opa is dood. We gaan hem begraven. Nog even en dan komen de auto's.' Om hem te troosten, speelt mama kiekeboe met opa's rode zakdoek. Via een 'Weet je nog?' komen vanzelf de herinneringen tot leven: hoe Joost en zijn opa cowboy speelden of piraat, hoe ze samen 'wegliepen', solidair tegenover de ouders, 'van wie ze niks mogen', hoe opa Joost leerde fietsen en hoe elke logeerpartij een feest was. En telkens speelde opa's zakdoek een bijzondere rol.
Op de prenten krijgt die zakdoek een prominente rol als leidmotief. Het slot van het boek is indrukwekkend: Joost krijgt de zakdoek, om een knoop in te leggen. Dat roept via een associatie de slotzin op: "Opa was een opa om nooit te vergeten". Een opa om nooit te vergeten is een sterk kinderboek over dood, afscheid nemen en de kracht van herinneringen door de perfecte harmonie van tekst en illustraties en de sobere maar veelzeggende tekst.
Leeftijd: 3+
Keywords: Grootouders; Kinderen en dood; Dood