Dat is toch zo : unieke ervaring: beleving van autisme door film en tekst. - Van Arragon, Deborah, ....-; Bastiaan, Gerda, ....- (Antwerpen : Cyclus, 2012)
Over autismespectrumstoornissen (ASS) is al heel wat geschreven. Bijna iedereen weet wat deze problematiek inhoudt. Personen met ASS vertonen problemen op drie gebieden: het vermogen tot wederkerige sociale interactie, het vermogen tot communiceren en de aanwezigheid van stereotiep gedrag, beperkte interesses en activiteiten. Dat is toch zo van Deborah Van Arragon en Gerda Bastiaan is toch wel uniek in zijn soort. De 22-jarige Deborah toont in een filmpje hoe ze ASS ervaart. Ze brengt een oprechte getuigenis waarvan velen stil zullen worden. Ze laat de mensen zien hoe ze de wereld om zich heen beleeft. Het filmpje kan volgens de auteurs op verschillende manieren worden gebruikt. Vooreerst om te genieten, te ervaren en te beleven. Het is echter niet helemaal duidelijk hoe je van dit filmpje kan ‘genieten'. Het gaat over een specifieke probleem waarmee iemand worstelt. Wat wel belangrijk is dat het filmpje andere mensen met ASS bewuster kan maken van hun eigen probleem en hun eigen ervaringen kunnen plaatsen ten aanzien van die van Deborah. Ook kan het filmpje gebruikt worden in opleidingen voor leraren, logopedisten en begeleiders om de ASS-problematiek te kaderen.
Bij het filmpje hoort een boek waar de beelden worden verduidelijkt en waar een aantal vragen worden gesteld aan Deborah. ‘Beleef je de werkelijkheid in het tempo zoals de filmpjes zijn gemaakt?', ‘Zouden de filmpjes er anders uitzien als je wel of geen medicatie zou gebruiken?', ‘Hoe kijk je naar chaos?', ‘Wanneer heb je rust en afzondering nodig?', ‘Je speelt in de film op een fluit. Welke rol speelt muziek in je leven?', ‘In noodsituaties ben je sterk en accuraat. Hoe staat dit in relatie met autisme?' Bij ieder antwoord van Deborah wordt een wetenschappelijk correcte duiding en visie gegeven. De antwoorden zijn eerlijk en de prachtige en sprekende cartoons, die door Deborah zelf zijn getekend, illustreren puik hoe een persoon met ASS zich echt voelt in het dagelijkse leven. Dit boek en ook het filmpje worden in een eenvoudige taal gebracht, wat de toegankelijkheid sterk vergroot. Het werk kan zeker een meerwaarde bieden voor enerzijds personen met ASS zelf en voor wie dagelijks omgaat met personen met ASS.
Deborah, een jonge vrouw met autisme, heeft haar beleving van autisme gefilmd. Drie korte films met veel indrukken, details, andere overgangen, beelden en geluiden waar ogen en oren tekort schieten. De beelden roepen vragen op: beleef je de wereld echt zo snel, waarom ben je gericht op glinsterende dingen, wat doe je als je te veel prikkels ervaart, wat doe je bij zoveel angst? De filmpjes en tekst zijn op verschillende manieren te gebruiken: voor ouders, begeleiders en hulpverleners om te ervaren, te herkennen en te begrijpen; voor mensen met een autismespectrumstoornis om eigen ervaringen te vergelijken met die van Deborah; voor professionals om met elkaar beelden te analyseren, te bespreken en handvatten voor de praktijk te ontwikkelen.
Keywords: Autisme