Onderwijsinnovatie : geen verzegelde lippen meer - Van den Berg, Dolf, ....- (Antwerpen : Garant, 2009)
Deze uitgave is bedoeld voor bestuurders en leidinggevenden in het onderwijs. De auteurs - en de lezers - nemen de tijd voor een moment ruste en houden even de adem in. Van de schaduw van de oude innovaties willen ze weg, omdat de prijs van ingevoerde innovaties voor menigeen te hoog was. Immers, een docent of leidinggevende is veel gecompliceerder dan allerlei schematische verklaringen willen en kunnen wijsmaken. Mensen in het onderwijs zie je niet als huizen, bomen en sterren. Professionals eisen vrijheid van meningsuiting als compensatie voor de vrijheid van denken die zin het verleden node gemist hebben. Hun ervaringen moeten in woorden worden gevangen als een stap naar hun vrijheid. De auteurs hebben moeite met al de regelneven in het onderwijs en het negatieve mensbeeld waarover zoveel bestuurders en leidinggevenden beschikken. Er ligt helaas soms veel zelfgenoegzaamheid in de overtuiging waarmee beleidsmakers en bestuurders nog steeds oordelen over innovaties uitspreken. Daarom zijn docenten meesters in het zwijgen geworden. Kent men elkaar nog genoeg? Beleidsmakers en bestuurders kleineren zich onnodig als ze geen tegenspraak dulden. Tegenspraak is echter de brandstof van het denken. En: de ander mag er zijn. Als dit niet meer kan in het onderwijs, leidt dit tot het psychisch doden van een mens. Te veel mensen in het onderwijs worden 'ongewild afhankelijk' van anderen. In welke mate mogen en kunnen anderen iemands vrijheid in de innovatie bepalen? Om deze en andere vragen te beantwoorden wordt kracht geput uit het Rijnlandmodel met aandacht voor de kernkwaliteiten van professionals. De ontwikkelde beschrijvingen, onderwijsportretten en loopbaancurven doen de lippen ontsluiten: geen verzegelde lippen meer.
In dit boek gaan verschillende Vlaamse en Nederlandse specialisten in op uiteenlopende aspecten van onderwijsinnovatie. Een eerste deel bekijkt de 'mogelijkheden van de toekomst', met onder meer teksten over het onderwijsbeleid, de houding van schoolleiders in het Vlaamse basisonderwijs tegenover vernieuwingen, en innovatie en leiderschap. Het tweede deel focust op de praktijk. Na een beschrijving van vijftig onderwijsportretten en drie loopbaancurven volgen een pleidooi voor meer zingeving en een vergelijking van onderwijsvernieuwingen en voetbal. Het derde deel bestaat uit een uitvoerige bespreking van twee onderzoeksthesissen aan de Business School TiasNimbas van de Universiteit van Tilburg. Het eerste onderzoek gaat na in hoeverre een andere vorm van leiderschap binnen een rijksscholengemeenschap tot meer bezieling kan leiden; het tweede bekijkt de leraar als motor van onderwijsvernieuwing. Een onevenwichtig boek, dat niettemin enkele boeiende bijdragen bevat die inspirerend kunnen werken voor leidinggevenden in het onderwijs.
Keywords: Onderwijsvernieuwing -- Nederland