De Grote Oorlog voor kleine kinderen : heldenmoed in beeld - Langley, Anthony, ....-; Langley, Nicky, ....- (Leuven : Davidsfonds, 2012)
In de kinderliteratuur werd de Eerste Wereldoorlog voornamelijk afgebeeld als een tijd vol heldendaden. De auteurs bezitten een grote verzameling tijdschriften en boeken uit deze periode. Ze gaan na welke uitgaven er verschenen in België, Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië, en proberen te ontdekken welk gedachtegoed zo aan de kinderen werd meegegeven. De illustraties geven een objectief beeld dat de vervaging van herinneringen aanvult. Toch is dit geen wetenschappelijke studie. We zien afbeeldingen uit jeugdboeken, schoolboeken, strips, tijdschriften, geschiedenisboekjes, pamfletten en zelfs kleurboeken. In elk hoofdstuk komt een ander land aan bod. In Frankrijk lezen we over heroïsche kinderen die ten strijde trekken; in Duitsland is de representatie technischer, met uitleg over wapens of loopgraven. Dit boek is een papieren museum. De begeleidende tekstjes duiden het onderwerp van de illustraties; langere teksten verbinden alles tot een geheel. In een prachtige lay-out, met kleurillustraties, worden de lezers ondergedompeld in een gruwelijke wereld die we niet mogen vergeten.
Hoe wordt de Eerste Wereldoorlog geportretteerd in de jeugdliteratuur uit die periode? Hoe verschillen die verhalen en prenten per land? Wat is het onderliggend gedachtegoed? Hoe beïnvloedden ze kinderen tijdens en na de oorlog? Van 1914 tot 1918 werd het dagelijkse leven volledig beheerst door de oorlog. Ook kinderen ontsnapten er niet aan. Zo sloop de Grote Oorlog binnen in de literatuur voor kinderen. School- en leesboeken bevatten oorlogsverhalen, schriften kregen oorlogsillustraties op de cover, strips, tijdschriften, en zelfs kleurboeken toonden de oorlog in woord en vooral in beeld. Van kindvriendelijke prenten over dappere dieren die ingezet werden in de gevechten tot gruwelijke taferelen over kinderen die met de bajonet de vijand te lijf gaan. Tekeningen van jonge kinderen die zelf geëxecuteerd werden tot heroïsche afbeeldingen van vechtende soldaten. Gevarieerd en kleurrijk spraken deze afbeeldingen ongetwijfeld tot de verbeelding van kinderen.
Keywords: Wereldoorlog I in de letterkunde; Oorlog in de jeugdliteratuur; Kinderen en oorlog