Hysterie en psychoanalyse : springlevend ondanks onrustwekkende verdwijning - Dehing, Jef, ....- (Antwerpen : Garant, 2006)
Het begrip 'hysterie' kent een lange geschiedenis. De eerste die het gebruikte was Hippocrates, die daarmee verwees naar de bloedstromen tussen uterus en hersenen. Het woord is dan ook verwant aan het woord uterus en waar het als psychische gemoedstoestand wordt gebruikt verwijst het als vanzelfsprekend ? maar onterecht ? naar een exclusief vrouwelijke aandoening. De oude Egyptenaren brachten de 'aandoening' terug tot een zwervende baarmoeder in het lichaam van de vrouw, waarbij de therapie erin bestond deze weer op haar plaats te krijgen door onwelriekende geuren aan de neus van de vrouw te plaatsen en welriekende aan de vagina. Hysterie krijgt echter zijn plaats in de geschiedenis omdat ze innig verbonden is met de totstandkoming van de psychoanalytische theorie, met name in het werk dat Sigmund Freud in 1895 schreef samen met zijn toenmalige leermeester Breuer: Studien über Hysterie. Een goede 110 jaar na datum is de hysterie als term zogoed als helemaal verdwenen uit de psychiatrische en psychologische handboeken. De hegemonie van de opeenvolgende DSM-versies is daar grotendeels verantwoordelijk voor, samen met een alsmaar groeiend wantrouwen tegenover de psychoanalyse. Deze aflevering uit de serie 'Psychoanalytisch actueel' ? een uitstekende reeks waarvan de vier eerdere uitgaven reeds in De Leeswolf werden besproken ? geeft in samenwerking met de Belgische School voor Jungiaanse Psychoanalyse een stand van zaken in vier bijdragen. Het 'verdwijnen' van de term komt aan de orde, en er wordt bv. ook geopperd dat de hysterie misschien wel is teruggekeerd in 'populaire' aandoeningen als het chronischevermoeidheidssyndroom en fibromyalgie. Deze overweging is zeer genuanceerd, maar het overdenken waard.
Artikelen over het in de psychoanalyse en psychiatrie ooit gangbare begrip 'hysterie' en over de huidige toestand en de toekomst van de psychoanalyse.
Keywords: Hysterie ; psychoanalyse