Nul empathie : een theorie van menselijke wreedheid - Baron-Cohen, Simon, ....- (Amsterdam : Nieuwezijds, 2012)
Er is iets wat ons tegenhoudt elkaar het hoofd in te slaan, te liegen en te bedriegen, de ander te benaderen als een louter object dat, wanneer het zijn nut voor ons verloren heeft, gewoon aan de kant kan worden gezet. Althans, dat geldt toch voor de meesten onder ons. Empathie is datgene wat ons verbindt en maakt dat wij begrijpen dat de anderen, net zoals wijzelf, wezens zijn met gevoelens en gedachten. Men begrijpt ook onmiddellijk dat een gebrek aan empathie desastreuze gevolgen kan hebben, zowel voor de persoon zelf als voor zijn omgeving. Auteur Simon Baron-Cohen vangt Nul Empathie: een theorie over menselijke wreedheid aan met een verhaal over de gruwelijke medische experimenten die de nazi's tijdens de Tweede Wereldoorlog op Joden uitvoerden. De toon is hiermee dan ook onmiddellijk gezet: wij zijn tot het ergste in staat. Baron-Cohen aanvaardt echter niet dat mensen zulke stuitende dingen doen omdat ze slecht zijn — in dat geval zitten we immers opgescheept met een volkomen oninteressante cirkelredenering — maar omdat er iets grondig mis is met hun vermogen om zich in anderen te verplaatsen en hen te beschouwen als volwaardige individuen met gevoelens en behoeften. De mens wordt in dit boek niet ontmenselijkt, zelfs niet wanneer hij een spoor van gruwel door de samenleving trekt, en dat is moedig. Bovendien opent dat ook de deur naar onderzoek, discussie en reflectie.
Een gebrek aan empathie wil zeggen dat men zich niet in anderen kan verplaatsen. Volgens Baron-Cohen is dit een breindefect dat kwaadaardigheid, gewelddadigheid en wreedheid veroorzaakt. Gebrekkige empathie speelt een rol bij persoonlijkheidsstoornissen als borderline, narcisme, psychopathie en autisme.
Keywords: Emoties ; psychotherapie