Elementaire principes van oorlogspropaganda : bruikbaar bij koude, warme of lauwe oorlogen... - Morelli, Anne, 1948-; De Neuter, Wim, 1950- (Berchem : EPO, 2003)
Bepaalde vuistregels voor oorlogspropaganda keren in elke oorlog terug. Wie een oorlog voorbereidt zal zich onverdroten en zonder enige schaamte op deze principes beroepen. Bij de oorlog in Irak is dat niet anders. De oorlogsretoriek draait op volle toeren. De historica Anne Morelli analyseert de mechanismen van de oorlogspropaganda en geeft in tien punten weer hoe de geesten worden gewonnen voor de oorlog, hoe de mentale sabels worden geslepen.
‘Het eerste slachtoffer van de oorlog, is de waarheid', zo luidt een oude uitspraak. Ook vandaag gaat deze stelling nog op, zo blijkt uit dit boek van een Belgische hoogleraar geschiedenis. Aan de hand van vele voorbeelden uit de geschiedenis, beginnend bij de beide wereldoorlogen en doorlopend tot de oorlog in Kosovo (1999), laat zij de tien belangrijkste mechanismen zien die bij (oorlogs)propaganda optreden. Het kwaad wordt altijd gelegd bij de tegenpartij (‘zij willen oorlog, zij begaan wreedheden'), terwijl het eigen goed wordt benadrukt (‘wij streven naar vrede', als er door ons al veel slachtoffers vallen, dan gebeurt dat door een ‘misverstand' of een ‘ongelukkige samenloop van omstandigheden'). Duidelijk wordt dat de propagandatechnieken weliswaar steeds verfijnder worden, maar niet wezenlijk van karakter veranderen. Ook met het oog op eigentijdse conflicten (Irak) een waardevolle inkijk in propaganda en manipulatie van de media. De conclusie kan niet anders luiden dan het aan Voltaire ontleende: ‘we moeten systematisch aan alles twijfelen'.
1. Wij willen geen oorlog / 2. Het andere kamp is de enige verantwoordelijke voor de oorlog / 3. De vijandelijke leider lijkt op de duivel / 4. Wij verdedigen een nobele zaak, geen particuliere belangen / 5. De vijand begaat bewust wreedheden, wij onopzettelijke blunders / 6. De vijand gebruikt illegale wapens / 7. Wij lijden zeer weinig verliezen, de verliezen van de vijand zijn enorm / 8. Kunstenaars en intellectuelen steunen onze zaak / 9. Onze zaak is heilig / 10. Wie aan onze propaganda twijfelt, is een verrader
Keywords: Oorlogspropaganda