Schizofrenie ontsluierd - Green, Michael, ....- (Amsterdam : Nieuwezijds, 2003)
Michael Green is prof aan de universiteit van Los Angeles in Californië. Zijn afdeling beschikt over een lab dat toelaat schizofrenie neurowetenschappelijk te bestuderen. Alhoewel schizofrenie een ingewikkelde en 'loodzware' stoornis is, beschrijft hij de vooruitzichten op behandeling op een optimistische toon. Onderzoekers beginnen de essentie van de aandoening te begrijpen. Green zelf ziet schizofrenie als een aandoening van verstoorde neurale verbindingen die op hun beurt tot neurocognitieve functiestoornissen leiden. Gevolg: functionele mankementen die leiden naar beperkingen in het dagdagelijks leven en opvallende invalidering. Tijdens de actieve fase komen psychotische, negatieve kenmerken en symptomen van desorganisatie aan de oppervlakte. De medicatie richt zich op de psychotische kenmerken. Uit dit boek blijkt dat de vooruitgang die moderne geneesmiddelen boeken, indrukwekkend is. Nieuwe behandelprocedures worden uitgewerkt. De symptomen worden in drie groepen verdeeld: ten eerste de positieve psychotische, namelijk de hallucinaties en wanen. De tweede groep wordt gevormd door de negatieve kenmerken: namelijk het verdwijnen van bepaalde vermogens, emoties en aandriften. Als derde groep zijn er de kenmerken van desorganisatie: moeite hebben om coherente zinnen te vormen, van de hak op de tak springen of zelfverzonnen woorden gebruiken. De auteur besteedt extra aandacht aan de neurocognitieve functiestoornissen, waaronder problemen met de aandacht, het geheugen, waarneming en executieve functies. Ze vormen de kern van deze aandoening. Een tiental van deze stoornissen wordt beschreven. Een aantal van deze symptomen is al aanwezig nog voor de wanen en hallucinaties zich manifesteren, ze zijn bovendien resistenter en worden vaak ook opgemerkt bij niet-zieke eerstegraadsverwanten. Kortom, ze lijken nauw verbonden met de predispositie van deze ziekte.
De behandeling heeft als eerste en eenvoudigste doel de psychotische symptomen te verminderen, vervolgens de negatieve symptomen aan te pakken, als derde en moeilijker opdracht de neurocognitieve functiestoornissen te verbeteren en als moeilijkste doel het dagelijks functioneren van de patiënt te verbeteren. Dit laatste aspect houdt de terugkeer in de maatschappij in, training in sociale vaardigheden, de beroepsmatige rehabilitatie. Het eerste hoofdstuk omschrijft de diagnostische criteria van schizofrenie. De drempel is met opzet hoog gesteld en vereist functionele beperkingen. De differentiaaldiagnose is dan ook niet zo eenvoudig. Illustratief zijn enkele psychiatrische gevalsbeschrijvingen toegevoegd. Sommige lijken erg op schizofrenie. De moderne hersenscans -- de beeldvormende technieken -- verschaffen niet alleen fijne details van hersenstructuren, ook de hersenfuncties worden vastgelegd. Meer nog, magnetische resonantie spectroscopie (MRS) geeft ook informatie over de scheikundige samenstelling van hersengebieden. De auteur licht de werking van deze technieken gedetailleerd en verstaanbaar toe, ze brengen bewijsmateriaal aan dat deze ziekte een progressief verloop kent. Een van de kernpunten van dit boek is de zoektocht naar de genetica van deze aandoening. Neurobiologie, de klassieke en moleculaire genetica worden logisch en begrijpbaar toegelicht. De auteur pleit in dat verband voor een zoektocht naar een alternatief fenotype dat nauwer verbonden is met het genotype. Ook prenatale risicofactoren en lichamelijke voortekens in de kindertijd krijgen de nodige aandacht. Kortom, Green biedt in dit boek een compleet en origineel beeld van deze aandoening. [Wilfried Daems] Copyright (c) Vlabin-VBC, 2004 (De leeswolf)
Keywords: Schizofrenie