Freud en Darwin op de sofa - Magiels, Geerdt, 1956- (Antwerpen : Houtekiet, 2006)
Darwin en Freud hebben veel gemeen. Zo staan ze al vele jaren gezellig naast elkaar in mijn boekenrek en is het bekend dat Freud een grote bewondering koesterde voor het werk van Darwin, in wiens voetsporen hij zichzelf graag plaatste als een denker die het denken van en over de mens fundamenteel veranderde. Darwin bevrijdde de mens van elke illusie met betrekking tot zijn afkomst en Freud ontnam de mens de idee dat deze heer en meester in eigen huis is. Zo gaan de verhalen tenminste en alvast één persoon is het daar niet mee eens: Geerdt Magiels, die Freud & Darwin op de sofa op het Nederlandstalige publiek loslaat. Magiels verzorgt een soort losse biografie van beide personae, aangevuld met kleine weetjes uit hun dagelijkse leven ? Freud deed wel eens een dutje tijdens een middaganalyse ? en lof en kritiek op hun werk en persoon. Lof dan natuurlijk voor Darwin om zijn onbetwistbare wetenschappelijke verdiensten en kritiek voor Freud om diens vermeende gebrek aan wetenschappelijkheid. Over het eerste kan geen twijfel bestaan. Darwin zal ? als de geloofsgemeenschap in de Verenigde Staten een beetje wil meerwerken ? geboekstaafd blijven als de man die ons denken 'gerevolutioneerd' heeft. Wat Freud betreft liggen de zaken duidelijk en helaas anders. De psychoanalyse heeft van in den beginne een moeilijke start genomen wat erkenning betreft en niet zonder reden. Nooit heeft Freud een eenduidige theorie geformuleerd ? waarop Magiels ook wijst ? en over de wetenschappelijkheid van zijn werk bestaat al net zo lang discussie als de psychoanalytische theorieën zelf bestaan. Het wordt echter een beetje vermoeiend hierover kritieken te lezen die veelal gebaseerd zijn op secundaire literatuur en gewillig meegaan in het populaire straatje van de 'Freud-bashing'. Een euvel waar ook Freud & Darwin op de sofa niet aan ontsnapt of zelfs maar ontsnappen wil.
Filosofische analyse van de wetenschappelijke waarde en methoden van het werk van de bioloog Darwin (1809-1882) en de psycholoog Freud (1856-1939).