De klas : homogene of heterogene samenstelling? : een overzicht van praktijkrelevant onderwijsonderzoek op vraag van de Vlaamse Onderwijsraad. - Belfi, Barbara, ....-; De Fraine, Bieke, ....-; Van Damme, Jan, 1957-; Cortois, Lien, ....-; Mannaerts, Ellen, ....- (Leuven : Acco, 2010)
Welke soort klassamenstelling is de meest gunstige voor de leerprestaties, het welbevinden en het academisch zelfbeeld van leerlingen? Worden leerlingen best omringd door een brede diversiteit aan medeleerlingen (heterogene groep)? Of is het beter in de klas te zitten met gelijkaardige leerlingen (homogene groep)? Er bestaan veel wetenschappelijke studies over het groeperen van leerlingen in homogene/heterogene klassen. Deze publicatie wil vooral een overzicht geven van de vaststellingen van onderzoekers in verband met de effecten van homogeen/ heterogeen groeperen op de leerprestaties en het sociaal-emotioneel functioneren van leerlingen. In dit literatuuroverzicht gaat de meeste aandacht uit naar de effecten van klassamenstelling op het prestatieniveau. Daarnaast worden ook andere groeperingscriteria besproken zoals leeftijd, sociaal-economische thuissituatie, cultureel-etnische achtergrond en geslacht. De hier gepresenteerde onderzoeksresultaten kunnen een inspiratiebron zijn voor directeurs
Pedagogisch begeleiders en anderen die goede beslissingen willen nemen. Wat u hier leest kan een aanzet zijn om bepaalde tradities te doorbreken en om zelf te onderzoeken wat al dan niet werkt in uw school. In dit boek uit de reeks 'Praktijkgerichte literatuurstudies onderwijsonderzoek' presenteren Barbara Belfi, Bieke De Fraine en Jan Van Damme (van het Leuvense Centrum voor Onderwijseffectiviteit en -evaluatie) een literatuuronderzoek naar de invloed van de klassamenstelling op leerlingresultaten. Het onderzoek kadert binnen het project Praktijkgericht Onderzoek (PGO) van de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor). De centrale vraag is of een heterogene dan wel homogene samenstelling het heilzaamst is voor de leerling. Eerst bespreken de auteurs het verschil tussen homogene en heterogene klassen. Vervolgens bekijken ze vanuit verschillende perspectieven - prestatieniveau, geslacht, sociaal milieu, cultureel-etnische achtergrond en leeftijd - welke invloed de klassamenstelling heeft op de resultaten van leerlingen. Een laatste hoofdstuk bevat een conclusie en snijdt enkele discussiepunten aan. Achteraan volgt een bibliografie. Overzichtelijke kleurendruk, gellustreerd met schema's en foto's. Schreefloze letter. Een beknopte, maar boeiende studie voor deskundigen en leidinggevenden in het basis- en voortgezet onderwijs.
Inhoudsopgave (verkort): HOOFDSTUK I HET VERSCHIL TUSSEN HOMOGENE EN HETEROGENE KLASSEN 1.1 Verschillen tussen leerlingen binnen een klas 1.2 De samenstelling van de klas en van de school 1.3 Argumenten pro en contra homogene klassen HOOFDSTUK II DE INVLOED VAN KLASSAMENSTELLING OP LEERLINGRESULTATEN 2.1 Klassamenstelling naar prestatieniveau: de invloed van niveaugroepering op leerlingresultaten 2.2 Klassamenstelling naar geslacht: de invloed van gescheiden onderwijs op leerlingresultaten 2.3 Klassamenstelling naar sociaal milieu: de invloed van een kansarm leerlingenpubliek op leerlingresultaten 2.4 Klassamenstelling naar cultureel-etnische achtergrond: de invloed van 'zwarte' klassen op leerlingresultaten 2.5 Klassamenstelling naar leeftijd: de invloed van graadklassen op leerlingresultaten HOOFDSTUK III CONCLUSIES EN DISCUSSIE 3.1 Belangrijkste onderzoeksuitkomsten 39 3.2 Implicaties van de onderzoeksresultaten voor de school- en onderwijspraktijk 3.3 Beperkingen van het huidige onderzoek en suggesties voor vervolgonderzoek
Keywords: Klassamenstelling; Leerprestaties; Onderwijsonderzoek