Filosofie van de pedagogische wetenschappen : een inleiding. - Cuypers, Stefaan E., 1958- (Leuven : Acco, 2009)
In dit boek bespreekt Stefaan E. Cuypers, hoogleraar aan de KU Leuven, de ontwikkelingen van de hedendaagse wetenschapsfilosofie om zo op zoek te gaan naar het wetenschappelijk statuut van de opvoedkunde. Na een orinterende inleiding bespreekt de auteur de moderne logica, de inductivistische methode, het funderingsdenken, het logisch positivisme, de falsificatieleer, de paradigmathese en het coherentisme. Daarna wordt ruim aandacht besteed aan de methodestrijd in de sociologie (het holisme en het sociaal determinisme tegenover het humanistisch individualisme). Verder is er aandacht voor de spanning tussen 'erklren' en 'verstehen', twee benaderingen die voor een duidelijke opdeling zorgen tussen de empirisch-formele wetenschappen en de hermeneutische wetenschappen. Ten slotte plaatst Cuypers de pedagogiek binnen dit geheel. Het resultaat is een degelijke inleiding tot de filosofie van de pedagogische wetenschappen. Het boek geeft geen definitieve antwoorden, maar biedt wel een denkkader
En richt zich zo vooral tot studenten filosofie en pedagogiek. Verlucht met enkele schema's. Wetenschap is - volgens een klassiek ideaal - theoretisch en waardevrij. De pedagogische wetenschappenzijn echter praktijkgericht en waardegebonden. Hoe wetenschappelijk kan de pedagogiek dan zijn als ze noodgedwongen haar handen vuil moet maken? Wat is haar relatie tot de natuurwetenschappenen de andere sociale wetenschappen? Dit boek behandelt het statuut van de opvoedkunde als wetenschap. Ook de logische en epistemologische uitgangspunten voor een filosofische reflectie over de rationaliteit van de (opvoedings)wetenschappen komen aan bod. Als inleiding richt het zich niet uitsluitend tot studenten filosofie, studentenpedagogiek en pedagogen in de praktijk, maar tot iedereen die genteresseerd is in het wetenschappelijk karakter van de opvoedkunde
Inhoudsopgave (verkort): Hoofdstuk 1 - Wetenschapsfilosofie en kentheorie van de pedagogiek 1.1. Wat is filosofie? 1.2. Filosofie van de wetenschappen en theorievan de kennis 1.3. Filosofie van de pedagogische wetenschappen Hoofdstuk 2 - Logisch redeneren in de wetenschap 2.1. Logica en formeel geldige redenen 2.2. Basisregels van de propositielogica 2.3. Nomenclatuur van de predikatenlogica Hoofdstuk 3 - Inductivisme, funderingsdenken en logisch positivisme 3.1. Inductivisme 3.2. Funderingsdenken 3.3. Logisch positivisme Hoofdstuk 4 - Falsificationisme, paradigmastrijd en coherentisme 4.1. Het kritisch falsificationisme van Popper 4.2. De paradigma's en wetenschappelijke revoluties van Kuhn 4.3. Het coherentisme Hoofdstuk 5 : Methodologisch indivitualisme en de Erklaren-Verstehen-controversie in de sociale wetenschappen 5.1. De Methodenstreit in de sociale wetenschappen 5.2. Methodologisch holisme en individualisme 5.3. Hempels causaal-nomologisch model en verklaring 5.4. Taylors hermeneutisch-interpretatieve model van verklaring Hoofdstuk 6 - Theorie, praktijk en waarden in de pedagogische wetenschappen 6.1. Brezinka's metatheorie van de opvoeding 6.2. Hoe wetenschappelijk is de pedagogiek?
Vakgroep Experimentele Psychologie (PP02)
Keywords: Pedagogie; Wetenschapsfilosofie